Bu sayfada· 2 başlık
Kalça eklemi, vücut ağırlığını taşıyan ve hem stabilite hem hareketlilik sağlayan küre-yuva tipi bir eklemdir. Hastalık spektrumu yaş ve aktiviteye göre belirgin biçimde değişir.
Yaş Grubuna Göre Kalça Problemleri
- Genç ve aktif hastalar: femoroasetabular impingement (kalça sıkışması), labrum yırtıkları, kasık ağrısı, sporcu fıtığı
- Orta yaş: erken kireçlenme, avasküler nekroz, kasık ve kalça çevresi ağrılar
- İleri yaş: kalça kırıkları (kollum femoris, trokanterik), ileri kireçlenme ve protez ihtiyacı
Tanı ve Tedavi
Kalça ağrısının değerlendirmesinde öykü ve fizik muayene (impingement testleri, hareket açıklığı) esastır. Röntgen kemik yapı ve sıkışma morfolojisini, MRG labrum ve kıkırdak hasarını gösterir; ayırıcı tanıda eklem içi enjeksiyon da kullanılır.
Tedavi seçenekleri; konservatif yaklaşımlar (aktivite düzenlemesi, fizik tedavi, enjeksiyonlar), eklem koruyucu kalça artroskopisi (labrum tamiri, cam/pincer rezeksiyonu) ve ileri eklem hasarında total kalça protezi dir. Yaşlı hastalarda kalça kırıkları çivileme veya protez ile acil cerrahi gerektirir.
Bu bölümdeki kalça konuları aşağıda listelenmiştir.
Kalça Hastalıkları
Bu bölümdeki konular
Femoroasetabular İmpingement (Kalça Sıkışması)Femoroasetabular impingement (FAI), kalça ekleminde femur başı (cam tipi) veya yuva kenarı (pincer tipi) kemik çıkıntılarının hareket sırasında sıkışarak labrum ve kıkırdağı ezmesidir. Genç ve aktif erişkinlerde kasık ağrısı yapar; tedavi edilmezse erken kireçlenmeye yol açar. Artroskopik kemik şekillendirme ve labrum tamiri ile tedavi edilir.
Kalça ArtroskopisiKalça artroskopisi, kalça eklemine küçük kesilerden kamera ile girilerek yapılan eklem koruyucu kapalı cerrahidir. Labrum yırtıklarının tamiri, cam/pincer kemik çıkıntılarının tıraşı ve kıkırdak işlemlerinde uygulanır; amaç erken kireçlenmeyi önlemek veya geciktirmektir.
Kalça Kırığı AmeliyatıKalça kırığı ameliyatında kırığın yerine göre iki temel yöntem kullanılır: trokanterik kırıklarda kemik içi çivileme (PFNA), femur boyun kırıklarında ise genç hastada fiksasyon, yaşlı hastada kalça protezi. Ameliyatın ilk 24-48 saat içinde yapılması komplikasyonları azaltır.
Kalça KırıklarıKalça kırıkları çoğunlukla yaşlılarda basit düşmeyle oluşan ve hemen her zaman cerrahi gerektiren kırıklardır. Femur boyun (kollum) kırıklarında yaşlılarda protez, trokanterik kırıklarda çivileme (PFNA) uygulanır. Erken cerrahi ve erken hareketlendirme yaşamsal önem taşır.
Kalça Labrum YırtıklarıKalça labrumu, kalça yuvasını çevreleyen ve eklemin sızdırmazlığını sağlayan kıkırdak halkadır; yırtılması kasık/kalça ağrısı, takılma ve kilitlenme hissi yapar. En sık femoroasetabular impingement (sıkışma) zemininde gelişir. Konservatif tedaviye yanıt vermeyen olgularda kalça artroskopisi ile tamir edilir.
Kalça Protezi AmeliyatıKalça protezi ameliyatı, kireçlenme, avasküler nekroz veya kırık gibi nedenlerle işlevini geri dönülemez şekilde yitiren kalça ekleminin yapay eklemle değiştirilmesidir. Standart ameliyat ortalama 1 saat sürer; hastalar genellikle aynı gün veya ertesi gün yürümeye başlar ve 3-4 günde taburcu olur. Güncel protezlerin ömrü ortalama 20 yıldır.
Kasık AğrısıKasık ağrısı; kalça eklem sorunlarından (sıkışma, labrum yırtığı), kasık kası zorlanmalarına, osteitis pubis ve sporcu fıtığına kadar birçok nedenden kaynaklanabilir. Doğru tanı ayırıcı değerlendirme gerektirir; tedavi altta yatan nedene göre istirahat/fizik tedaviden cerrahiye uzanır.Sık Sorulan Sorular
Kalça ağrısı vücutta nerede hissedilir?
Gerçek kalça eklem ağrısı çoğunlukla kasık bölgesinde hissedilir. Kalçanın yan tarafındaki ağrı trokanterik bölge sorunlarını, bele yayılan ağrı ise omurga kaynaklı problemleri düşündürür.
Genç hastalarda kalça ağrısının en sık nedeni nedir?
Genç ve aktif bireylerde femoroasetabular sıkışma (FAI) ve buna bağlı labrum yırtıkları en sık nedenlerdir; erken tanı eklem koruması açısından önemlidir.
Kalça kireçlenmesinin belirtileri nelerdir?
Kasıkta derin ağrı, ayakkabı bağlamada ve tırnak kesmede zorlanma, sabah tutukluğu ve yürüme mesafesinde giderek kısalma tipik bulgulardır.
Kalça protezi ne zaman gerekir?
İleri kireçlenme veya avasküler nekrozda günlük yaşamı kısıtlayan ağrı konservatif tedaviye yanıt vermiyorsa total kalça protezi en etkili çözümdür.
Kalça artroskopisi hangi durumlarda uygulanır?
FAI, labrum yırtığı ve eklem içi serbest cisimlerde, kireçlenme ilerlemeden eklem koruyucu cerrahi olarak kalça artroskopisi tercih edilir.