Donuk omuz (adeziv kapsülit), omuz eklemini saran fibröz kapsülün iltihaplanarak kalınlaşması ve eklemi sararak hareketi kısıtlamasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Hem aktif hem pasif omuz hareketlerinin tüm yönlerde azalması hastalığın karakteristik bulgusudur.

Neden Olur, Kimlerde Görülür?

Hastalığın kesin nedeni tam bilinmemekle birlikte kapsülde başlayan iltihabi süreç skar dokusu oluşumuna yol açar. Risk faktörleri:

  • 40-60 yaş arası, kadın cinsiyet
  • Diyabet (diyabetlilerde görülme sıklığı belirgin yüksektir)
  • Tiroid hastalıkları (hipo/hipertiroidizm)
  • Omzun uzun süreli hareketsiz kalması (kırık, ameliyat sonrası)
  • Kalp hastalıkları ve Parkinson gibi nörolojik durumlar

Evreleri

  1. Donma evresi (6-12 hafta): Giderek artan omuz ağrısı, özellikle gece belirginleşen ağrı ve hareket kaybının başlaması
  2. Donmuş evre: Ağrı azalabilir ancak omuz hareketleri tüm yönlerde belirgin kısıtlıdır; günlük aktiviteler (giyinme, arkaya uzanma) güçleşir
  3. Çözülme evresi: Hareket açıklığının aylar içinde yavaş yavaş geri kazanılması

Tanı

Tanı büyük ölçüde klinik muayene ile konur: aktif ve pasif hareketlerin her ikisinin de kısıtlı olması tipiktir. Röntgen diğer hastalıkları (kireçlenme, kireçlenme dışı kalsifikasyonlar) dışlamak için; MRG manşet yırtığı gibi eşlik eden patolojileri görmek için istenebilir.

Tedavi

Ameliyatsız Tedavi (birinci basamak)

  • Eklem içi kortikosteroid enjeksiyonu: Donma evresinde ağrıyı hızla azaltır
  • Fizik tedavi ve germe egzersizleri: Kapsülün esnekliğinin geri kazanılmasında ana yöntemdir
  • Ağrı kesici ve antiinflamatuar ilaçlar
  • Sıcak uygulama ve ev egzersiz programı

Cerrahi Tedavi (dirençli olgular)

Uzun süreli düzenli tedaviye rağmen düzelmeyen hastalarda:

  • Anestezi altında manipülasyon: Kapsülün kontrollü şekilde gevşetilmesi
  • Artroskopik kapsüler gevşetme: Kalınlaşmış kapsülün kesilerek hareket açıklığının sağlanması; manipülasyona göre daha kontrollü ve kalıcıdır

Erken dönemde başlayan düzenli fizik tedavi, çoğu hastada cerrahiye gerek kalmadan tam veya tama yakın iyileşme sağlar.

الأسئلة الشائعة

من يصاب بالكتف المتجمد؟
عادة ما يصيب الأشخاص بين سن 40-60 عامًا، وهو أكثر شيوعًا عند النساء. يزداد الخطر لدى المصابين بالسكري، أمراض الغدة الدرقية، أمراض القلب، والذين يظلون بلا حركة لفترة طويلة.
ما هي مراحل الكتف المتجمد؟
له ثلاث مراحل: مرحلة التجمد (يسود فيها الألم، 6-12 أسبوعًا)، مرحلة التجمد (يسود فيها محدودية الحركة)، مرحلة الذوبان (استعادة الحركة ببطء).
هل يشفى الكتف المتجمد تلقائيًا؟
المرض عملية محدودة ذاتيًا (self-limiting)؛ ومع ذلك، إذا لم يتم علاجه، يمكن أن يستمر من 1-3 سنوات وقد يتطور إلى محدودية حركة دائمة. العلاج يسرع العملية ويمنع الضرر الدائم.
متى تكون الجراحة ضرورية في الكتف المتجمد؟
في المرضى الذين لا تتحسن محدودية حركتهم على الرغم من العلاج التحفظي طويل الأمد والمنتظم، يمكن إجراء تحريك تحت التخدير أو تحرير الكبسولة بالمنظار.
هل الحقن داخل المفصل مفيد؟
نعم. في مرحلة التجمد، يقلل الحقن بالكورتيكوستيرويد داخل المفصل الألم بسرعة ويسهل الالتزام بالعلاج الطبيعي.