Bu sayfada· 4 başlık
  1. 01Neden Olur, Kimlerde Görülür?
  2. 02Evreleri
  3. 03Tanı
  4. 04Tedavi

Donuk omuz (adeziv kapsülit), omuz eklemini saran fibröz kapsülün iltihaplanarak kalınlaşması ve eklemi sararak hareketi kısıtlamasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Hem aktif hem pasif omuz hareketlerinin tüm yönlerde azalması hastalığın karakteristik bulgusudur.

Neden Olur, Kimlerde Görülür?

Hastalığın kesin nedeni tam bilinmemekle birlikte kapsülde başlayan iltihabi süreç skar dokusu oluşumuna yol açar. Risk faktörleri:

  • 40-60 yaş arası, kadın cinsiyet
  • Diyabet (diyabetlilerde görülme sıklığı belirgin yüksektir)
  • Tiroid hastalıkları (hipo/hipertiroidizm)
  • Omzun uzun süreli hareketsiz kalması (kırık, ameliyat sonrası)
  • Kalp hastalıkları ve Parkinson gibi nörolojik durumlar

Evreleri

  1. Donma evresi (6-12 hafta): Giderek artan omuz ağrısı, özellikle gece belirginleşen ağrı ve hareket kaybının başlaması
  2. Donmuş evre: Ağrı azalabilir ancak omuz hareketleri tüm yönlerde belirgin kısıtlıdır; günlük aktiviteler (giyinme, arkaya uzanma) güçleşir
  3. Çözülme evresi: Hareket açıklığının aylar içinde yavaş yavaş geri kazanılması

Tanı

Tanı büyük ölçüde klinik muayene ile konur: aktif ve pasif hareketlerin her ikisinin de kısıtlı olması tipiktir. Röntgen diğer hastalıkları (kireçlenme, kireçlenme dışı kalsifikasyonlar) dışlamak için; MRG manşet yırtığı gibi eşlik eden patolojileri görmek için istenebilir.

Tedavi

Ameliyatsız Tedavi (birinci basamak)

  • Eklem içi kortikosteroid enjeksiyonu: Donma evresinde ağrıyı hızla azaltır
  • Fizik tedavi ve germe egzersizleri: Kapsülün esnekliğinin geri kazanılmasında ana yöntemdir
  • Ağrı kesici ve antiinflamatuar ilaçlar
  • Sıcak uygulama ve ev egzersiz programı

Cerrahi Tedavi (dirençli olgular)

Uzun süreli düzenli tedaviye rağmen düzelmeyen hastalarda:

  • Anestezi altında manipülasyon: Kapsülün kontrollü şekilde gevşetilmesi
  • Artroskopik kapsüler gevşetme: Kalınlaşmış kapsülün kesilerek hareket açıklığının sağlanması; manipülasyona göre daha kontrollü ve kalıcıdır

Erken dönemde başlayan düzenli fizik tedavi, çoğu hastada cerrahiye gerek kalmadan tam veya tama yakın iyileşme sağlar.

Sık Sorulan Sorular

Donuk omuz kimlerde görülür?
Genellikle 40-60 yaş arasında, kadınlarda daha sık görülür. Diyabet, tiroid hastalıkları, kalp hastalığı olanlarda ve uzun süre hareketsiz kalan omuzlarda risk artar.
Donuk omuzun evreleri nelerdir?
Üç evresi vardır: donma evresi (ağrı ön planda, 6-12 hafta), donmuş evre (hareket kısıtlılığı baskın), çözülme evresi (hareketin yavaş yavaş geri kazanılması).
Donuk omuz kendiliğinden geçer mi?
Hastalık kendini sınırlayan (self-limiting) bir süreçtir; ancak tedavi edilmezse 1-3 yıl sürebilir ve kalıcı hareket kısıtlılığı gelişebilir. Tedavi süreci hızlandırır ve kalıcı kaybı önler.
Donuk omuzda ameliyat ne zaman gerekir?
Uzun süreli ve düzenli konservatif tedaviye rağmen hareket kısıtlılığı düzelmeyen hastalarda anestezi altında manipülasyon veya artroskopik kapsül gevşetilmesi uygulanabilir.
Eklem içi enjeksiyon faydalı mı?
Evet. Donma evresinde eklem içi kortikosteroid enjeksiyonu ağrıyı hızla azaltır ve fizik tedaviye uyumu kolaylaştırır.