Bu sayfada· 4 başlık
Menisküsler, diz eklemi içinde uyluk (femur) ve kaval (tibia) kemikleri arasında yer alan, yük dağılımını artıran, eklem kayganlığını sağlayan ve yük emici görevi gören C şeklindeki fibröz kıkırdak yapılardır. Her dizde iç (medial) ve dış (lateral) olmak üzere iki menisküs bulunur.
Menisküs Yırtığı Nasıl Oluşur?
- Travmatik yırtıklar: Genç ve aktif bireylerde, diz bükülüyken üzerine yük binmesi veya dönme hareketiyle oluşur; sıklıkla ön çapraz bağ yaralanmasıyla birliktedir
- Dejeneratif yırtıklar: Orta-ileri yaşta, menisküs dokusunun su içeriğini ve esnekliğini kaybetmesiyle basit hareketlerle bile oluşabilir
Belirtiler
- Eklem hattında (dizin iç veya dış yanında) lokalize ağrı
- Dizde şişlik (yaralanmadan saatler sonra)
- Takılma hissi, kilitlenme (dizin tam açılamaması)
- Çömelme, merdiven inme ve ani dönüşlerde artan ağrı
Tanı
Fizik muayenede eklem hattı hassasiyeti ve McMurray/Apley gibi provokasyon testleri uygulanır. MRG menisküs yırtığının tipini (longitudinaller, kova sapı, flap, dejeneratif) ve eşlik eden bağ/kıkırdak hasarlarını gösteren standart görüntülemedir.
Tedavi
Ameliyatsız
Belirtisiz veya hafif dejeneratif yırtıklarda; istirahat, ağrı kesiciler, buz ve quadriceps güçlendirme egzersizleri ile takip edilir.
Cerrahi (Artroskopik)
- Menisküs tamiri: Genç hastalarda, taze ve damarlı bölgedeki yırtıklarda yırtık uçları dikilir. Menisküsün korunması gelecekteki kireçlenme gelişimini önlediği için tercih edilir. Ameliyat sonrası birkaç hafta kısıtlı yüklenme ve fizik tedavi gerekir.
- Kısmi menisektomi: Tamir edilemeyen dejeneratif yırtıklarda yalnızca hasarlı kısım çıkarılır; sağlam menisküs dokusu korunur. Hasta genellikle aynı gün tam yük vererek yürüyebilir, birkaç haftada günlük aktivitelere döner.
Sık Sorulan Sorular
Menisküs yırtığının belirtileri nelerdir?
Dizde ağrı (özellikle eklem hattında), şişlik, takılma hissi, dizin aniden kilitlenmesi ve çömelip kalkarken zorlanma tipik belirtilerdir.
Menisküs yırtığı kendiliğinden iyileşir mi?
Menisküsün damarlı dış üçte birlik bölgesindeki küçük yırtıklar iyileşebilir; damarsız iç bölgedeki yırtıklar kendiliğinden iyileşmez.
Menisküs ameliyatında tamir mi menisektomi mi yapılır?
Genç hastalarda, taze ve düzgün kenarlı yırtıklarda menisküs tamiri tercih edilir (menisküs korunması gelecekteki kireçlenmeyi önler). Dejeneratif ve tamir edilemez yırtıklarda yalnızca hasarlı kısım çıkarılır (kısmi menisektomi).
Menisküs ameliyatı sonrası ne zaman yürüyebilirim?
Kısmi menisektomide hasta genellikle aynı gün tam yük vererek yürüyebilir. Menisküs tamirinde ise kaynamayı korumak için birkaç hafta koltuk değneği ve kısıtlı yüklenme gerekir.
Menisküs ameliyatı sonrası kireçlenme olur mu?
Menisküsün tamamen çıkarılması uzun vadede kireçlenme riskini artırır; bu nedenle günümüzde mümkün olduğunca tamir veya minimal rezeksiyon tercih edilir.
