Humerus (üst kol kemiği) kırıkları üç bölgede oluşur: omuz yakınında proksimal, kemik gövdesinde şaft (diyafizer) ve dirsek yakınında distal. Düşme, doğrudan darbe ve yüksek enerjili travmalar başlıca nedenlerdir.

Şaft (Diyafizer) Kırıkları

Humerus şaft kırıklarının önemli bir kısmı fonksiyonel breys (Sarmiento breysi) ile ameliyatsız iyileşir: breys kolu yerçekimi etkisiyle hizalar ve kas çevresi kırık bölgesini destekler. Hafif açılanmalar humerusun geniş hareket kapasitesi sayesinde tolere edilir.

Radiale sinir hasarı, humerus şaft kırıklarının bilinen eşlikçisidir; elin yukarı kaldırılamaması (düşük el) ile kendini gösterir. Çoğu olguda geçicidir ancak izlem gerektirir; ilerlemeyen hasarda sinir eksplorasyonu düşünülür.

Cerrahi Endikasyonları

  • Kabul edilemez açılanma veya kısalık
  • Açık kırıklar ve damar-sinir hasarı
  • Çoklu travma hastaları
  • Breys tedavisine uyum sağlayamayan hastalar
  • İyileşmeyen (nonunion) kırıklar

Cerrahide plak-vida fiksasyonu veya kemik içi çivi kullanılır; seçim kırık tipine ve yumuşak dokuya göre yapılır.

Humerus şaft kırığı direkt grafisi ve ameliyat sonrası plak-vida tespiti

İyileşme

Kemik kaynaması genellikle 8-12 hafta da tamamlanır. Erken omuz ve dirsek hareketleri eklem sertliğini önlemek için önemlidir; fizik tedavi ile tam fonksiyon 3-6 ay içinde hedeflenir.

Sık Sorulan Sorular

Humerus kırığı türleri nelerdir?
Proksimal (omuz yakını), şaft (gövde) ve distal (dirsek yakını) kırıklar olarak üçe ayrılır. Şaft kırıkları en sık fonksiyonel breysle iyileşirken proksimal ve distal kırıklar cerrahi gerektirebilir.
Humerus kırığında sinir hasarı olur mu?
Evet. Humerus şaftını saran radial sinir, kırıklarda etkilenebilir; elin yukarı kaldırılamaması (düşük el) ile kendini gösterir. Çoğu geçicidir ancak takip gerekir.
Humerus şaft kırığı ameliyatsız iyileşir mi?
Evet — humerus şaft kırıklarının büyük bölümü fonksiyonel breys (Sarmiento) ile ameliyatsız iyileşir; yerçekiminin hizalama etkisinden faydalanılır.
Hangi durumlarda ameliyat gerekir?
Kabul edilemez açılanma, açık kırık, damar-sinir hasarı, çoklu travma veya breys tedavisine uyum sağlayamayan hastalarda plak-vida veya kemik içi çivi ile cerrahi uygulanır.
İyileşme ne kadar sürer?
Kemik kaynaması genellikle 8-12 haftada tamamlanır; tam fonksiyonel iyileşme fizik tedavi ile 3-6 ayı bulabilir.